سایت شهرستان جاجرم

قلعه جلال الدين که از سنگ و آجر و گچ ساخته شده و عبارت از است از شش برج و چند يورت . اين قلعه که قطرا از شمال به جنوب اطول از مغرب به شرق است در داخله ي قلعه در طرف شمال غربي چاهي است مخصوص آب قلعه که حالا تقريبا بيست ذرع عمق دارد و پيداست که پر شده است . آنچه معلوم مي شود چون چشمه بزرگي است دامنه ي تپه اي که قلعه بالاي آن ساخته شده منفجر است ،اين چاه پايابي بوده که آب از آن با مشک بالا مي آورده اند. در دهنه ي چاه صناعت و بنايي نشده همان حفره است و در اطراف چاه آثار کلنگ ديده نمي شود مثل اين که اين دهنه طبيعي است بناي اين قلعه به جهت قراولي و نگهباني شده بلکه يکي از مستحکمات شمرده ميشود . اما آب چشمه که موسوم به چشمه ي جلال الدين است از طرف جنوب غربي تلي که قلعه در بالاي آن ساخته شده سر چشمه گرفته به طرف جنوب شرقي که قصبه ي جاجرم در آن طرف واقع شده جريان دارد . اين چشمه در اواسط تابستان پنج سنگ آب دارد. و ثلث اين آب ، خالصه ديوان ويک ثلث مال رعيت است اين آب بسيار غليظ و با رايحه ي گوگرد مي باشد اين قلعه که روي تپه اي کوتاه قرار دارد تقريبا تمامي از سنگ و ملات بنا شده و به اين خاطر در خراسان کم نظير است . اين قلعه شش ظلعي بود و در هر گوشه آن يک برج قرار داشت. هر وجه داخل اين شش ظلعي چهارده متر و چهل سانتي متر طول داشت . تعدادي کوزه گلي بزرگ ،به رنگ قرمز تيره که خيلي خوب ساخته شده بودند در ديوار ها و درون اين برج ها کار گذاشته شده بودند و پي اين قلعه نيز تا عمق نسبتا زيادي در خاک پيش مي رفت . اين مورد در خراسان خيلي به ندرت ديده ميشود چون معمولا در اين منطقه پي ساختمان ضعيف ترين و سست ترين قسمت آن است . درست در پايين تپه و در غرب آن چشمه اي وجود داشت، اما به نظر مي رسيد که آب اين قلعه از طريق چاهي که در دل صخره ها حفر کرده بودند تامين مي گرديده است. کوزه هاي دفن شده در ديوار وبرج ها بري ذخيره سازي آرد بوده است. زيرا آب اين قلعه از طريق همين چاه که در درون آن واقع ميباشد تامين مي گرديده است و کلابه نظر مي رسد که اين چاه حفر نشده و طبيعي باشد .و آب اين چشمه بوي گوگرد مي داده و اين چاه نزديک به بيست ذرع عمق داشته است . در نزديکي جاجرم تپه اي هست که شقاق نام دارد و در اين تپه شکافي هست که از آن آبي به اندازه دو سنگ خارج ميگردد يعني اين آب ميتواند دو سنگ آسياب را به چرخش در آورد . همچينين در عجايب المخلوقات آمده است که در اين تپه غاري بوده که اگر کسي درون آن وارد مي شده ،از بوي بد آن مسموم مي شده . در فاصله ي 130 کيلومتري جنوب غربي بجنورد و بين راه جاجرم و گرمه بر روي تپه اي مرتفع قلعه اي است که به احتمال قوي از استحکامات نظامي در دوره ي خود بوده و به قلعه ي جلال الدين معروف است. اين قلعه داراي شش برج مدور است همگي به صورت مخروبه در آمده است. مصالح اين بنا از سنگ هاي نا منظم با ملاط گچ است. ورودي اين بنا از ضلع شرقي بوده و احتمالا عمارتي دو طبقه سر در را تشکيل مي داده است.