جاجرم
شهرستانی در جنوب غربی استان خراسان شمالی و نیز شهری قدیمی در خراسان .
موقعیت جغرافیایی :
شهرستان جاجرم در جنوب غربی استان خراسان شمالی واقع شده است . مساحت این شهرستان 3641 کیلومترمترمربع و دارای 34781 نفر جمعیت می باشد که 14818 نفر جمعیت روستایی و 19969 نفر شهری می باشند. شهرستان جاجرم براساس آخرین سرشماری عمومی نفوس و مسکن دارای 117 پارچه روستا و آبادی م ی باشد که از این تعداد 49 پارچه روستا دارای سکنه و 68 آبادی نیز خالی از سکنه می باشند. این شهرستان ازسه بخش مرکزی ،  سنخواست و شوقان تشکیل گردیده است . این شهرستان از طرف شمال شرق به شهرستان بجنورد ، از شمال به شهرستان مانه و سملقان ، از غرب به شهرستان گرمه، از طرف جنوب و غرب به استان سمنان و شهرستان شاهرود ، از شرق به شهرستان اسفراین و ازجنوب شرق به شهرستان جوین محدود می شود . این شهرستان به لحاظ موقعیت ریاضی در 56 درجه و 12 د قیقه طول شرقی و 36 درجه و 36 دقیقه شمالی قرار گرفته است.
تقسیمات سیاسی:
این شهرستان دارای سه بخش مرکزی به مرکزیت شهر جاجرم، بخش جلگه شوقان به مرکزیت شهر شوقان و بخش جلگه سنخواست به مرکزیت شهر سنخواست می باشد.
 
ویژگیهای طبیعی :
از مهمترین ارتفاعات این شهرستان می توان به کوههای زیر اشاره کرد :
کوه سالوک با ارتفاع 2659 متر از رشته کوههای آلاداغ
کوه بهار با ارتفاع 2425 متر
کوه اطاق گاهی با ارتفاع 1864 متر
کوه خواجه با ارتفاع 1301 متر


آب و هوا :
آب و هوای منطقه نیمه استپی ، گرم و خشک می باشد .
میانگین بارش 134:  میلیمتر جهت باد غالب : از شمال غربی
میانگین دما: 5/16 درجه سانتی گراد   متوسط سرعت باد : 5/8 متر بر ثانیه (30 کیلومتر بر ساعت)
میانگین رطوبت  50 %:  حداقل دمای ثبت شده :- 2/13  در جه  حداکثر دمای ثبت شده : 4/41 درجه
منابع آب :
مهمترین رودخانه های شهرستان عبارتند از رودخانه کال شور جاجرم : شاخه های اولیه این رودخانه از ارتفاعات بینالود سرچشمه گرفته به طوری که آبهای منطقه نسبتا وسیعی از شمال غرب منطقه خراسان و مناطق شرقی سمنان جمع آوری و به کویر نمک می رساند . این سرشاخه ها به نامهای کال شور و کال ولایت در جنوب شهر اسفراین به هم پیوسته و رودخانه کال شور جاجرم را به وجود می آورند جهت مسیر این رودخانه شمال شرق – جنوب غرب بوده که پس از وارد شدن به دشت جاجرم به سمت جنوب تغییر مسیر داده و شاخه های مهمی مانند جوین ، کال شور شاهرود می پیوندد و پس از آن وارد حاشیه شمالی دشت کویر گردیده و در ریگزارهای آن فرو می رود . این رودخانه دارای جریان دائمی بوده و به صورت زهکشی آب زیرزمینی، در فصول بدون بارندگی می باشد که به دلیل غلظت زیاد املاح قابل استفاده نیست .
رودخانه فصلی دربند : این رودخانه یکی از از شاخه های رودخانه کال شور جاجرم می باشد و از دامنه های رشته کوههای آلاداغ سرچشمه گرفته و در جهت شرق به غرب جریان پیدا می کند و وارد دشت شوقان می شود ، این دشت را مشروب نموده و به سمت جنوب تغییر مسیر می دهد و پس از عبور از دره دربند و روستای دربند وارد اراضی روستای اندوقان و در نهایت وارد رودخانه کال شور می شود.
دشتها
از دشتهای مهم شهرستان می توان به موارد ذیل اشاره کرد :
دشت جاجرم : یکی از دشتهای میان کوهی شهرستان بوده که مهمترین سکونتگاه شهرستان در آن تکوین یافته است .
دشت شوقان : یکی از دشتهای میان کوهی بوده که توسط کوههای مرتفع آلاداغ محصور شده است
دشت سنخواست : یکی از دشتهای حاصلخیز بوده که توسط مواد آبرفتی پوشیده شده است از تنگه های مهم این شهرستان می توان به تنگه دربند و تنگه گزی اشاره کرد .
جمعیت
جمعیت شهرستان با توجه به نتایج آخرین سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1385 ،34787  نفر
 می باشد که حدود 14818 نفر جمعیت روستایی و 19969 نفر شهری می باشد . همچنین شایان توجه است که شهرستان جاجرم براساس آخرین سرشماری عمومی نفوس و مسکن دارای 117 پارچه روستا و آبادی می باشد که از مجموعه این تعداد 49 پارچه ابادی دارای سکنه و 68 آبادی نیز خالی از سکنه می باشند.