سایت شهرستان جاجرم

 شهرستان مانه وسملقان داراي قدمتي 700 ساله با وجود بيش از 1500 اثر باستاني وتاريخي از هزاره قبل از ميلاد تا دوره معاصر را شامل مي شود.اين خطه پهناور در زمان داريوش اول جزء ايالت پارت بوده ودر عهد اشكانيان به علت خاستگاه اين قوم بزرگ مهمترين مركز حكومتي پارتها محسوب مي شده است . وجود تپه هاي شهرآرا-قلعه خان -كليساي اسپاخو-كشف صدها سكه دوره ساساني -كشف اشياء متعدد مربوط به دوره هخامنشيان -اشكانيان -ساسانيان -سلجوقيان-غزنويان-صفويه تا قاجار همه وهمه دليل اين مدعااست.

 مانه وسملقان با وسعتي قريب به 600 كيلومتر مربع در شهريور ماه سال 1380 با مركزيت شهر آشخانه عنوان شهرستان را به خود اختصاص داد. اين شهرستان از غرب با شهرستانهاي كلاله -مراوه تپه واز شرق به شهرستان بجنورد و از شمال با منطقه راز وكشور تركمنستان واز جنوب با شهرستان جاجرم همسايه مي باشد

.جمعيت شهرستان حدود 100 هزار نفر بوده كه از اين تعداد 50% مرد و50% زن مي باشند.

 از تعداد كل جمعيت شهرستان حدود 80درصد در نقاط روستايي ساكن هستند وشغل اصلي آنها كشاورزي و دامداري است ومتشكل از اقوام مختلف كرد -ترك -بلوچ -تركمن -فارس خاوري مي باشد.86درصد جمعيت شهرستان پيرو مذهب شيعه و14درصد اهل تسنن مي باشند . 76درصد از ساكنين به زبان كردي وساير مردم به زبانهاي تركي -تركمني وفارسي تكلم مي نمايند

.مردم خداجوي اين شهرستان 325شهيد-750نفر جانباز ومجروح به نظام مقدس جمهوري اسلامي ايران هديه نموده اند. اين شهرستان داراي سه شهر آشخانه (مركز بخش مركزي ) قاضي (مركز بخش سملقان) وپيش قلعه (مركز بخش مانه) مي باشد.

آب وهوا در بخشهاي مركزي وسملقان از نوع سرد وخشك و در بخش مانه معتدل است .

ارتفاع از سطح دريا در مركز شهرستان (آشخانه) 850 متر ومتوسط بارندگي سالانه 310 ميليمتر مي باشد.از نظر كشاورزي داراي 66000 هكتار زمين مستعد آبي وديم است .

يكي از اولويتهاي برنامه ريزي شده در اين شهرستان بهبود مديريت آبزي پروري و ترويج فرهنگ مصرف آبزيان و مطالعه وشناسايي اماكن مستعد آبزي پروري است .اين شهرستان به عنوان قطب گرمايي رتبه اول را داراست.

از مناطق توريستي – تفريحي اين شهرستان مي توان به دره دركش اشاره كرد.جنگل دركش نيز تنها جنگل بلوط  شرق كشور است . از ديگر مانطق ديدني اين خطه زيبا مي توان از آبشار ديدني بيار ، چشمه آب گرم مهمانك ، ارتغاعات كشانك ، بقعه امامزاده دلاورومنطقه هاور نام برد.

شهرستان مانه‌وسملقان به مرکزيت شهر "آشخانه" با وسعتي حدود شش هزار کيلومترمربع در ورودي غربي استان خراسان شمالي و در مرز استان گلستان واقع شده است.

اين شهرستان که در مسير اصلي مشهد به شمال کشور قرار دارد و دروازه غربي خراسان شمالي محسوب مي‌شود از شرق به شهرستان بجنورد، از شمال به کشور ترکمنستان و از جنوب به شهرستان جاجرم محدود مي‌شود.

وجود رشته کوه آلاداغ و تفرجگاهاي ييلاقي نظير درکش، شيرآباد و شيرين‌دره، چشمه آب گرم مهمانک، ارتفاعات بزداغي، ارتفاعات يامان داغي و دره‌هاي زيبا و سرسبز از جاذبه‌هاي طبيعي اين منطقه است.

طبيعت زيباي سولگرد، غار کنه گرم و چشم‌اندازهاي بکر و زيباي اين منطقه همه‌ساله شمار زيادي از مسافران و گردشگران را به اين ناحيه مي‌کشاند.

وجود جنگل سبز بلوط در منطقه درکش و آبشار زيباي بيار از مناطق زيبا و بکر اين شهرستان است.

کارشناس مسوول حيات وحش محيط زيست خراسان شمالي از اين جنگل به عنوان تنها جنگل بلوط در شرق کشور ياد کرده و آن را از دل‌انگيزترين جاذبه‌هاي اين شهرستان عنوان مي‌کند.

حميد فخرايي مي‌افزايد: وجود کوه‌هاي سر به فلک کشيده منطقه حفاظت شده قورخود و نيز چشمه‌هاي فراوان، مانه‌وسملقان را به شهر صد چشمه استان خراسان شمالي تبديل کرده است.

به گفته او مانه‌وسملقان داراي يک زيستگاه حفاظت شده حيات وحش با نام "قورخود" است که در آن انواع جانوران وحشي زيست مي‌کنند.

او افزود: در ارتفاعات تندر، دره واره‌خانه، اورن چلق، قوري دره، دوتيغ شفت، ارتفاعات آب زراب، دره‌هاي آرچلي و چشمه‌هاي توته و ارتفاعات حسن بک، کورچشمه مهم‌ترين نواحي زيست گونه قوچ و ميش در اين منطقه است.

وي همچنين زيستگاههاي کل و بز را صخره‌هاي قرخود، صخره قله حسن بک، ايشي لاش، صخره تسمه سيد، صخره‌هاي آق زو، ارتفاعات حلقه کوچک و بزرگ مرغزار دره شفت و منطقه اسپاخو ذکر کرد.

او افزود: پراکندگي و چراي گله‌هاي آهو در دشتها و نيز ارتفاعات حسن بک، گردنه آغ مزار، ارتفاعات قلعه سنگي، گردنه بادبر و کاسه عباسي‌از زيباترين جلوه‌هاي طبيعي اين منطقه است که دل هر گردشگري را مي‌برد.

وي همچنين گونه‌هاي غالب درختي اين منطقه را ارس و چنار ذکر کرد و افزود: بر اساس نظر کارشناسان مووسسه تحقيقات جنگلها و مراتع، رويشگاه ارس در منطقه حفاظت شده قرخود از لحاظ کهنسالي حايز اهميت ويژه‌اي است بگونه‌اي که در هيچ جاي کشور و حتي جهان نيز شايد همانندي براي آن نتوان يافت.

او گفت: طبق بررسي به عمل آمده توسط اين مووسسه از بعضي ارتفاعات و دره‌هاي قرخود، بالغ بر ‪ ۱۳‬پايه کهنسال ارس به عنوان نمونه‌اي از اين رويشگاه شناسايي و اطلاعات آن به ثبت رسيده است.

از ديگر زيباييهاي منطقه مانه و سملقان مي‌توان به وجود چنارهاي کهنسال در روستاي باش‌کلاته در منطقه حفاظت شده قرخود و چنار کهنسال روستاي اسپاخو اشاره کرد که بعضا توسط ميراث فرهنگي پلاک‌گذاري شده‌اند.

وجود دشتهاي لاله واژگون با نام علمي "‪ "Faitillaria raddeana‬به رنگهاي زرد و قرمز از ديگر زيباييهاي طبيعت بکر مانه و سملقان است که عمدتا اين گونه‌ها را در مسير بهکده رضوي و رباط قره‌بيل به طرف جنگل گلستان و مناطق جنگلي درکش مي‌توان مشاهده کرد.

از آبشارهاي ديدني مانه‌وسملقان که چشم هر بيننده‌اي را به خود خيره مي‌سازد بايد از آبشار "زوي‌جندان" در منطقه قرخود در دره کاستان نام برد که پوشيده از درختان گردوي وحشي است با وجود ارتفاع نه چندان زياد بسيار زيبا و ديدني است.

وجود غارهاي طبيعي "سولي قباخ، غار آرمادلو، غارهاي دره زوي‌جندان" در منطقه قرخود که حدود ‪ ۳۰‬متر عمق دارند و عرض آنها بين ‪ ۱/۵‬تا هفت متر متفاوت است و در غار سولي‌قباخ چشمه‌اي با آبدهي حدود سه اينچ وجود دارد.

از ديگر جلوه‌هاي زيباي مانه‌وسملقان به چشمه‌سارهاي فراوان آن بايد اشاره کرد که نشستن در پاي آنها غبار خستگي ايام را از تن مسافران بيرون مي‌کند و مهمترين آنها چشمه‌هاي دره زوي‌جندان، چشمه کهنه‌قلعه، سولي‌قباخ، خان‌چشمه، سارترنولي، سارآق مزار، چشمه‌هاي اوه‌پيش و پاش، آق‌سو چشمه‌سار اسپاکو، کاني سالان زرد، دره شفت، اورته برن، حسن بک، اورن چشمه، رمضان چشمه، پاي جوزا و کور چشمه است.

کارشناسان محيط زيست خراسان شمالي همچنين به وجود برف‌انديلهاو يخچالهاي طبيعي در ارتفاعات منطقه حفاظت شده قرخود مانه‌وسملقان اشاره کرده و مي‌گويند که برف زمستاني انباشته شده در اين‌ناحيه تا اواخر تيرماه مي‌ماند

به نقل از : خبر گزاري جمهوري اسلامي ايران

قله قورخود

قله قورخود به ارتفاع ۲۹۴۵m یکی از زیبا ترین قلل خراسان واقع در غرب شهر آشخانه و در شمال پلیس راه چمن بید (جاده آشخانه-آزادشهر) می باشد.
دورنمای این قله از دشت آشخانه مخروطی کامل است در حالی که از جبهه ی جنوبی دیواره های عظیم و پهنای زیاد قله نمایان می شود.
واژه ی "قورخود" برگرفته از زبان محلی به معنای "ترسناک" یا "وحشت آور" می باشد.
موقعیت جغرافیایی خاص این قله و همچنین عدم وجود قلل مرتفع در اطراف آن آب و هوایی بسیار سرد و منحصر به فرد را برایش به ارمغان آورده.
پوشش گیاهی این منطقه را بیشتر درختان ارس تشکیل داده اند که زمستان ها به همراه برف و یخ و هوای مه آلود مناظری رویایی پدید می آورند.

بخشی از جاذبه های گردشگری و تاریخی آشخانه::

جنگل درکش ( تنها جنگل بلوط شرق کشور)
آبشار دره بیار
چشمه آبگرم مهمانک
ارتفاعات بزداغی
ارتفاعات یامان داغی
طبیعت زیبای سولگرد
ارتفاعات کشانک
غار کنه گرم
بقعه امامزاده دلاور
بقعه امامزاده قاسم بازارقارناس و ...

بناي سنگي ( آتشكده )

 اسپاخ شماره ثبت آثار ملي 31579بنايي است ساخته شده از مصالح سنگ و ملاط ساروج متعلق به دوره ساساني كه در ميان ديگر ابنيه تاريخي آشخانه در نوع خود اثري برجسته به شمار مي آيد فضاهاي ايجاد شده در اين بناي  سنگي شامل يك ايوان در ضلع شرقي با طاق گهواره اي شكل و اطاقي مربع است گنبد بنا بوسيله گوشواره هايي برفراز آن استوار بوده است در خصوص نوع كابري بنا نظرات متفاوتي از جانب صاحبنظران ارائه شده كه حكايت از آن دارد بناي اسپاخو در واقع آتشكده اي بوده است . اين بنا در ميان عوام به كليساي اسپاخو نيز شهرت دارد آتشكده اسپاخو در فاصله 100 كيلومتري غرب بجنورد و در نزديكي جاده آشخانه به استان گلستان واقع است .